Do góry

Newsy

Cała prawda o wpływie tłuszczów trans na zdrowie

Tłuszcze trans kojarzą się z wysoko przetworzoną żywnością. Ale tak naprawdę występują też naturalnie w nabiale i mięsie. Są tłuszczami roślinnymi, a przecież to te roślinne tłuszcze są zwykle zdrowsze! Jak z nimi naprawdę jest?

Czy wszystkie tłuszcze trans zabijają?      fot. 123RF.COM

Najnowsze badania mówią, że te tłuszcze są dla nas jeszcze bardziej niezdrowe, niż do tej pory myśleliśmy. A z drugiej strony, istnieją takie tłuszcze trans, które wręcz zmniejszają ryzyko raka, miażdżycy i cukrzycy!

Co to takiego te tłuszcze "trans"?

Tłuszcze trans to tłuszcze roślinne, które wskutek różnych oddziaływań zmieniły swoją strukturę. Tłuszcze nienasycone (np. różne oleje roślinne) w temperaturze pokojowej mają formę ciekłą. Kiedy zostaną utwardzone, stają się szkodliwymi dla zdrowia tłuszczami trans. Podobnie działa na nie wielokrotne pogrzewanie w wysokiej temperaturze. Są one stosowane przede wszystkim dlatego, że wydłużają czas przydatności produktów do spożycia.

Gdzie czają się tłuszcze trans? Mogą być w:

- margarynach,
- frytkach (z fast foodów i tych mrożonych do zrobienia w domu samemu),
- innych daniach typu fast food,
- chipsach,
- popcornie z mikrofalówki,
- produktach cukierniczych (gotowych ciastkach, ciastach, rogalikach, herbatnikach),
- zupach i sosach instant.

Tłuszcze trans mogą stanowić od 5 aż do 75 proc. całkowitej zawartości tłuszczu w przetworzonym produkcie. W dostępnych na polskim rynku twardych margarynach jest to zwykle 35 proc,. a w miękkich 20 proc. W „miksach" zawierających i masło, i margarynę jest to 2,4-14,8 proc. Na szczęście, producenci coraz częściej zwracają uwagę na tłuszcze trans w swoich produktach.

Jak wpływają na nas sztuczne tłuszcze trans?

Tłuszcze trans z wysoko przetworzonej żywności sprawiają, że podnosi się poziom tak zwanego „złego cholesterolu" we krwi (zobacz artykuł o tym, że tak naprawdę „zły cholesterol" nie istnieje). Blokują one jego metabolizm w organizmie i przyspieszają tworzenie się blaszki miażdżycowej w żyłach. Jeśli jest w diecie sporo tłuszczów trans, nie tylko podnosi się poziom lipoprotein LDL, ale też spada ilość lipoprotein HDL (czyli tzw. „dobrego cholesterolu"), co nie dzieje się w przypadku jedzenia nasyconych tłuszczów zwierzęcych. W związku z tym, w przypadku tłuszczów trans znacząco zwiększa się ryzyko miażdżycy i chorób serca, a oprócz tego także cukrzycy.

Tłuszcze trans a rak

Co najgorsze, obserwuje się, że ryzyko różnych rodzajów nowotworów zwiększa się wraz ze spożyciem tłuszczów trans. A kiedy rak się pojawi, przy diecie bogatej w przetworzone tłuszcze roślinne, szybciej się rozrasta w organizmie.

Depresja i tłuszcze utwardzane

Książka kucharska: Co jeść zamiast chipsów? Kliknij!

Z najnowszych badań wynika, że osoby, które zjadają najwięcej tłuszczów trans aż o 48 proc. zwiększają ryzyko wystąpienia u nich depresji. Z badań prof. Almudeny Sanchez-Villegas z Uniwersytetu w Las Palmas wynika, że im więcej tych tłuszczów zjadamy, tym większe staje się zagrożenie.

Na pocieszenie możemy dodać, że pewien rodzaj innych tłuszczów ma dokładnie przeciwne działanie i zmniejsza ryzyko depresji, jest nawet stosowany w czasie jej leczenia. Jest to oliwa z oliwek.

Hiszpańskie badania przeprowadzone na 12 tys. osób to potwierdziły. Działanie oliwy było skuteczne przy spożyciu powyżej 20 g dziennie i obniżyło ryzyko wystąpienia depresji o jedną trzecią.

Tłuszcze trans i płodność

Tłuszcze typu trans zmniejszają płodność człowieka i jakoś nasienia u mężczyzn. Z łatwością przenikają przez błony komórkowe i łożysko, działają więc także na płody i niemowlęta, dostając się do mleka matki. Szczególnie powinni więc na nie uważać osoby starające się o dziecko i młodzi rodzice!

Naturalne tłuszcze trans bronią przed rakiem?

Tłuszcze trans, które występują naturalnie w mleku, produktach mlecznych i mięsie, stanowią 3-5 proc. objętości wszystkich tłuszczów w nich występujących. Są badacze, według których minimalne różnice w budowie tych kwasów tłuszczowych, zmieniają całkowicie ich wpływ na organizm. Amerykańskie Stowarzyszenie Dietetyczne uznało, że sprzężony kwas linolowy (CLA) występujący w jagnięcinie, mleku i wołowinie, ma wręcz przeciwne do sztucznych tłuszczów trans działanie: jest antykancerogenny, przeciwcukrzycowy i przeciwmiażdżycowy. Już niewielka jego ilość w diecie działa przeciwnowotworowo, wystarczy już 1 proc. całkowitej ilości spożywanych tłuszczów.

Dlaczego tak trudno się bronić przed tłuszczami trans?

Wybieranie produktów pozbawionych tłuszczów trans nie jest łatwe, bo w Polsce nie oznacza się jeszcze zawartości tego rodzaju tłuszczów w produktach (obowiązkiem jest zawarcie informacji o tłuszczach całkowitych i rozróżnieniu na zwierzęce i roślinne). Do Parlamentu Europejskiego wpłynął już wniosek o nałożenie obowiązku oznaczania zawartości tłuszczów trans w produktach spożywczych. Do 13. grudnia 2014 roku planowany jest raport o rzeczywistym spożyciu tłuszczów trans przez obywateli Unii. W niektórych państwach, takich jak Austra czy Węgry, wprowadzono odgórne ograniczenia dotyczące tych substancji w produktach spożywczych.

Fakty i mity o cholesterolu. Kliknij!

cholesterol fakty i mity

Anna Wiśniewska/Smaker.pl

Źródła:
Grażyna Cichosz, Hanna Czeczot „Kwasy tłuszczowe izomerii trans w diecie człowieka"Bohdan Achremowicz, Jarosław Korus „Potrzeba regulacji zawartości izomerów trans kwasów tłuszczowych w żywności"; plosone.org

Polecane przepisy

Zobacz więcej

Komentarze do artykułu (5)

Dodaj komentarz

Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe

zdjecie uzytkownika

georg78 18 lipca 2014 A co z tymi margarynami PRO-Serce i Benecol? Ja zresztą zawsze zwykłe masełko kupuję

31 Kto głosował? | Odpowiedz

zdjecie uzytkownika

jowita 04 lutego 2014 nie jadam praktycznie żadnego z wymienionych produktów, czasem popcorn, który sama robię na oleju. Zamiast margaryn tylko prawdziwe masło, zawsze 82~83% a i tak zły mam wysoki, dobry też mam wysoki a trójglicerydy niskie. No i co... wysoki cholesterol to mit, masajowie też mają wysoki a trudno o nich powiedzieć, że się objadają tłuszczami trans. Odpowiedzi: 1 ▼

34 Kto głosował? | Odpowiedz

zdjecie uzytkownika

janusz-konarski-10 03 lutego 2014 Nie jedz ziemniaków bo twoja płodność przejdzie na sąsiada ! Odpowiedzi: 1 ▼

77 Kto głosował? | Odpowiedz

Ostatnio komentowane przepisy

Rozwiń Zwiń