Fonio to jedno z najstarszych uprawianych zbóż w Afryce. Drobniutkie, piaskowe ziarenka wyglądają dokładnie jak kuskus, ale w przeciwieństwie do niego są całkowicie bezglutenowe. Od tysięcy lat stanowią one podstawę diety w krajach, takich jak Mali, Burkina Faso czy Senegal. Tam każdy wie, jak je przyrządzić. A u nas? Większość ludzi nawet nigdy o nim nie słyszała. A szkoda, bo to prawdziwy skarb – gotuje się w pięć minut, jest lekkostrawne, ma niski indeks glikemiczny i smakuje delikatnie orzechowo.
Fonio – superzboże z Afryki
Jeśli myślisz, że quinoa czy amarantus to egzotyczne zboża, poznaj fonio – superzboże z Afryki, które jest znacznie starsze i równie wartościowe. Jest ono uprawiane w pasie Sahelu, czyli na granicy Sahary i sawanny, gdzie warunki są ekstremalnie wymagające. To zboże ma niezwykłą odporność na suszę, rośnie na ubogich glebach i dojrzewa błyskawicznie – już po sześciu-ośmiu tygodniach od zasiewu. W regionach zagrożonych głodem to było i często wciąż jest zboże ratunkowe.
W krajach Afryki Zachodniej fonio to nie tylko pożywienie, ale też element kultury i tradycji. Podaje się je podczas ceremonii, świąt i ważnych uroczystości. W niektórych społecznościach uważa się, że było ono pierwszym zbożem stworzonym przez boga i podarowanym ludziom. Niektórzy nazywają je "głodowym zbożem" jednak wcale nie oznacza to gorszej kategorii. Wręcz przeciwnie, to wyraz szacunku dla jego niezawodności w trudnych czasach.
Właściwości prozdrowotne fonio
Właściwości prozdrowotne fonio sprawiają, że to zboże zasługuje na miano prawdziwego superfood. Zacznijmy od najważniejszego dla wielu osób: jest ono naturalnie bezglutenowe. To czyni je idealnym wyborem dla osób z celiakią, nietolerancją glutenu czy nadwrażliwością pokarmową. W przeciwieństwie do wielu zamienników pszenicy fonio nie jest tylko pustym wypełniaczem – ma prawdziwą wartość odżywczą.
Fonio odznacza się niskim indeksem glikemicznym. Uwalnia cukier do krwi bardzo powoli i stabilnie, co oznacza brak gwałtownych skoków glukozy i insuliny. To dobry wybór zarówno dla diabetyków, jak i osób pragnących utrzymać stabilny poziom energii przez cały dzień. Jest również niezwykle lekkostrawne. Tradycyjnie podawano je osobom chorym, rekonwalescentom, małym dzieciom i seniorom – jako odżywczy posiłek, który jest lekki dla przewodu pokarmowego. Jeśli masz wrażliwy układ trawienny, zespół jelita drażliwego czy po prostu źle znosisz ciężkostrawne produkty pełnoziarniste, fonio może być dla ciebie wybawieniem.
Powyższy produkt dostarcza też przyzwoitych ilości aminokwasów, w tym metioniny i cystyny, które rzadko występują w innych zbożach (częściej znajdziesz je w roślinach strączkowych). Ma też sporo żelaza, magnezu, cynku i witamin z grupy B. Na koniec warto wspomnieć o tym, że jest ono dobrym źródłem błonnika pokarmowego.
Sprawdź także: Niezastąpione źródło błonnika i pomoc w odchudzaniu. Na śniadanie lepsze od owsianki
Fonio w kuchni
W kuchni fonio sprawdzi się jako zamiennik praktycznie każdego drobnego zboża – ryżu, kaszy jaglanej czy komosy ryżowej. Możesz podać je jako klasyczny dodatek do obiadu: gulaszu, curry, duszonego mięsa, ryb, warzyw oraz sosów. Jego delikatny, lekko orzechowy smak nie dominuje, ale subtelnie dopełnia inne składniki.
Świetnym pomysłem są sałatki z fonio. Ugotowane i schłodzone ziarnka wymieszaj z pokrojonymi warzywami, świeżymi ziołami, suszonymi owocami, a całość polej sosem na bazie oliwy, cytryny lub octu balsamicznego. Taka sałatka jest lekka, odżywcza i idealnie sprawdza się jako lunch do pracy.
Możesz też użyć fonio jako bazy do kotlecików czy klopsików wegetariańskich. Ugotowane ziarenka wymieszaj z tartymi warzywami, na przykład cukinią lub marchewką, jajkiem i mąką z ciecierzycy. Dopraw je ulubionymi przyprawami i usmaż na patelni. Będą chrupiące na zewnątrz i miękkie w środku.
Fonio sprawdza się także w zupach – zamiast ryżu czy makaronu dodaj jego garść na kilka minut przed końcem gotowania. Ziarnka delikatnie zagęszczą zupę i dodadzą wartości odżywczej.
Źródła: smaker.pl, daily-harvest.com
Opracowała: Redakcja Smaker.pl
Sprawdź także:
Naturalna słodycz w królewskim wydaniu. Jedz zamiast przekąsek, by wspomóc serce i mieć energię
Kiedyś stosowana była na gorączkę. Mało znana przyprawa pomaga w trawieniu i oczyszczeniu organizmu
