Fot. 123RF/Picsel
Typowa kaszubska kolacja wigilijna jest skromna i składa się tylko z trzech dań. Pierwsza potrawa to owocowa zupa, zwana "brzadową". Przyrządza się ją z suszonych owoców: jabłek, gruszek, śliwek, a czasem nawet wiśni, i podaje z zacierkami. Kolejne danie to smażone śledzie z ziemniakami. Do picia podawano kawę zbożową, miętę lub herbatę. Rybacy raczyli się ponadto gotowanym węgorzem z kluskami i śliwkami.
Jakie potrawy goszczą na Twoim stole wigilijnym? Wypowiedz się na Forum!
Jagły i ciastka z amoniakiem
Na Kujawach do przygotowywania wieczerzy wykorzystywano kaszę jaglaną, groch, kapustę, fasolę, grzyby, śledzie, jabłka, orzechy i mak. Podawano zupę z suszonych owoców, barszcz lub zupę grzybową. Ryby najczęściej smażono, a kaszę jaglaną podawano ze śliwkami i cynamonem. Dodatkowo można było skosztować klusek z makiem, ciasta drożdżowego, strucli z makiem, pierniczków i ciasteczek na amoniaku.
Jakie ciasta pieczesz na Święta? Wypowiedz się na Forum!
Podczas Wigilii podawano różne zupy. W Wielkopolsce i na Śląsku na stole zwykle pojawiała się zupa migdałowa i rybna, a w Małopolsce i we wschodnich rejonach Polski - barszcz i zupa grzybowa. Przyrządzano również zupę piwną, a czasem nawet kiszony żur z ziemniakami. Na Podkarpaciu podawano zupę z siemienia lnianego, potrawy z kaszy, suszonej rzepy, czy buraków. Na Mazowszu jako zupę podawano kwas buraczany z całymi ziemniakami, a po spożyciu śledzi i klusek z makiem, można było uraczyć się racuszkami z mąki gryczanej z odrobiną miodu.
Kulebiak i moczka
Na Kresach podawano barszcz z uszkami, gołąbki z kaszą gryczaną i grzybami, pierogi z kapustą, kulebiak z grzybami i kutię. Typowe śląskie potrawy to makówki i moczka. Makówki, zwane też makiełkami, przyrządza się ze słodkiej masy, składającej się z maku ugotowanego w mleku z dodatkiem cukru lub miodu i bakalii. Masą tą przekłada się warstwy chałki układane w misce, a wierzch zdobi się bakaliami. Podaje się też moczkę, czyli rodzaj półpłynnego deseru, przygotowywanego z miodowego piernika, migdałów, rodzynek, suszonych owoców, orzechów laskowych. Dawniej moczkę gotowano na wywarze z łbów karpi, dziś częściej używa się wody, wina lub piwa.
Niektóre z tych regionalnych potraw przyrządzane są do dziś, inne bardzo rzadko możemy znaleźć na polskich stołach. Na szczęście miłośnicy tradycji dokładają starań, by te potrawy ocalić od zapomnienia, a wraz z nimi - zwyczaje kulinarne dawnych Polaków.
Pobierz darmową książkę z 80 przepisami na Boże Narodzenie!
(Aby pobrać książkę, kliknij prawym klawiszem myszki i wybierz "zapisz element docelowy jako...")
Wykorzystano:
Maria Borejszo, Boże Narodzenie w polskiej kulturze, Wydawnictwo W drodze, Poznań 199
