Boże Narodzenie - na słodko

Piernik staropolski krok po kroku. Zacznij 4 tygodnie przed świętami

Trudno wyobrazić sobie święta Bożego Narodzenia bez prawdziwego piernika. Najlepiej byłoby przygotować ten prawdziwy piernik staropolski. Jak piec tego typu ciasto i czy rzeczywiście trzeba zacząć kilka tygodni przed świętami? Poniżej znajdziesz szczegóły.

Fot.123RF/Picsel

Spis treści:

Piernik staropolski to, zdaniem wielu osób, najlepszy rodzaj piernika. Jest niezwykle smaczny, aromatyczny i wręcz rozpływa się w ustach. Jego przygotowanie w warunkach domowych niesie za sobą również niesamowite zapachy. Aromat korzennych przypraw rozniesie się po całym domu i już na kilka tygodni przed Bożym Narodzeniem wprowadzi świąteczną atmosferę. 

Sprawdź także: Jak mrozić i rozmrażać pierogi? Zobacz, czy robisz to dobrze

Piernik staropolski - historia 

Jakie tło powstania niesie za sobą piernik staropolski? Historia tego tradycyjnego ciasta jest niebanalna. Nazwa piernik wywodzi się ze staropolskiego słowa „pierny”, czyli „pieprzny”. Przygotowywanie ciast z dodatkiem miodu istnieje od dawien dawna i najprawdopodobniej miało już miejsce w kuchni dawnych Słowian. Kluczowe jednak okazało się odkrycie przypraw aromatycznych oraz środków spulchniających.

Dzięki temu twarde ciasto miodowe, stosowane między innymi w celach obrzędowych, stało się piernikiem. Przyprawy korzenne niegdyś zyskały wielką wartość. Były to przede wszystkim kardamon, gałka muszkatołowa, pieprz, anyż, imbir czy cynamon. Szukano sposobów na przechowywanie tego typu przypraw, gdyż często znajdowały się w wilgoci i pleśniały. Nie wiadomo kto konkretnie wpadł na pomysł wykorzystywania ich do pieczenia ciast. 

W XVII wieku ogromną popularnością cieszyły się pierniki norymberskie. W Polsce wypiekano pyszne pierniki oczywiście w Toruniu. Piękne, rzeźbione formy do dzisiaj robią ogromne wrażenie. Wówczas przygotowanie prawdziwego ciasta piernikowego uznawane było za sztukę. Zresztą współcześnie to także wyjątkowy rytuał, który polega na dojrzewaniu ciasta i przechowywaniu go w stanie surowym kilka tygodni, a niegdyś nawet miesięcy. 

Jak przygotować piernik staropolski krok po kroku? 

Najpierw przygotuj wszystkie składniki potrzebne do przygotowania tego bożonarodzeniowego przysmaku. 

Składniki

Składniki na piernik staropolski: 

  • 1 kg mąki tortowej lub luksusowej,  
  • 500 g miodu, np. lipowego lub akacjowego,  
  • 400 g drobnego cukru,  
  • 250 g masła,  
  • 3 duże jajka, 
  • 3 płaskie łyżeczki sody,  
  • pół szklanki mleka,  
  • 50 g przyprawy do piernika,  
  • pół płaskiej łyżeczki soli. 

Składniki na polewę czekoladową:  

  • 120 g masła,  
  • 250 g gorzkiej czekolady, ewentualnie 125 g czekolady mlecznej i 125 g czekolady gorzkiej. 

Dodatkowo:

  • 750 g powideł śliwkowych,
  • posiekane orzechy lub wiórki kokosowe do dekoracji.

Jak przygotować piernik staropolski krok po kroku? Przygotuj do pieczenia dużą, ale niską blaszkę. Najlepiej by forma miała wymiary około 30 x 45 cm. Zanim zaczniesz przygotowywać piernik, przeczytaj cały wpis, aby potem nie zaskoczyły cię żadne kolejne kroki przygotowywania ciasta. 

Ważne! Podany przepis to receptura na trzy duże pierniki. Pamiętaj, że przygotowujesz ciasto aż z kilograma mąki. Oczywiście możesz zdecydować się na przygotowanie piernika z połowy porcji. Możesz z tej porcji ciasta przygotować dodatkowo pierniczki staropolskie, a część ciasta zostawić, by leżakowało do Sylwestra, aby zrobić z niego piernik na Nowy Rok. Takie ciasto może dojrzewać nawet do sześciu tygodni. 

Ciasto surowe przygotuj najpóźniej na trzy tygodnie przed Bożym Narodzeniem. Musi poleżakować i dojrzewać w zimnym pomieszczeniu. Możesz dać je na przykład do szklanego pojemnika i umieścić w lodówce. Rekomenduje się jednak, aby zacząć przygotowywać ciasto od czterech do sześciu tygodni przed pieczeniem. Wówczas mamy gwarancję tego, że piernik zyska najlepsze walory smakowe. Pamiętaj, aby piec piernik na około dwa-cztery dni przed podaniem. Wówczas zrobi się miękki i szczególnie pyszny. 

Piernik staropolski – jak piec? Przepis idealny 

Do rondelka wsyp cukier, dodaj miód oraz 250 g masła. Oczywiście masło musi być prawdziwe. Ustaw niewielką moc palnika i mieszaj wszystko drewnianą łyżką nawet do 20 minut. Uważaj, aby nie doprowadzić masy do wrzenia. Odstaw rondelek na bok. Teraz przesiej kilogram mąki razem z sodą. Dodaj sól i mieszankę przypraw do piernika. Możesz osobno dodać cynamon, imbir, kardamon czy goździki. Przygotuj taką mieszankę samodzielnie. 

Sprawdź także: Przyprawa do piernika Przepisy, jak zrobić - Smaker.pl 

Możesz dodać również w tym momencie dwie łyżki kakao. Nie jest to jednak obligatoryjne. Do garnka wlej mleko i wbij jajka. Wlej również ostudzoną masę cukrową. Wszystko dokładnie wymieszaj i wyrób ciasto, aby stało się perfekcyjnie gładkie. Ciasto będzie dosyć luźne, ale podczas dojrzewania stwardnieje. Umieść ciasto w szklanym pojemniku i daj do zimnego miejsca, np. do lodówki. Teraz czas na leżakowanie od dwóch do sześciu tygodni.

Po tym czasie wyjmij zimne ciasto i przełóż na blat posypany mąką. Podziel na trzy równe części. Jedną z nich rozwałkuj na placek o wymiarach foremki. Przełóż na blachę wyłożoną papierem do pieczenia. Wstaw do piekarnika nagrzanego do około 175 stopni z grzaniem góra-dół. Piecz 18 minut, aż piernik nieco się zarumieni. Wyjmij i odstaw do ostudzenia. Teraz umieść w piekarniku kolejny blat. Najlepiej przygotować go wcześniej w innej formie. Ostudź blaty i ułóż je na sobie, przekładając powidłami śliwkowymi. Zawiń po ostudzeniu piernik w torbę spożywczą i odłóż w chłodne miejsce na od jednego do pięciu dni. Przed podaniem oblej go polewą i udekoruj.

Piernik staropolski - czym przełożyć? 

Najlepsze ciasto na święta? Piernik staropolski. Czym przełożyć blaty ciasta, by całość komponowała się wręcz idealnie? W powyższym przepisie znajdziesz powidła śliwkowe, ale pamiętaj, że zawsze możesz je zamienić np. na dżem z czarnej porzeczki, albo wymieszać te dwie masy. Niektórzy stosują masę marcepanową, więc jeżeli ty i twoi domownicy ją lubicie, to może okazać się strzałem w dziesiątkę. 

Piernik staropolski - jak przechowywać? 

Pieczesz na święta sernik staropolski? Jak przechowywać tego typu ciasto, by zachowało świeżość jak najdłużej? Po upieczeniu ciasto należy przechowywać w chłodnym i zacienionym miejscu. Może to być spiżarnia, w której panuje dosyć niska temperatura albo po prostu lodówka.

By zachować jeszcze dłuższą świeżość i aromat najlepiej owinąć ciasto folią spożywczą albo aluminiową. W ten sposób piernik można przechowywać nawet pięć dni, a czasem i dłużej. Chyba że mówimy o cieście bez polewy czy powideł. Wówczas jego okres przydatności do spożycia zwiększa się nawet do dwóch tygodni. 

Jeżeli chcesz cieszyć się pysznymi aromatycznym i prawdziwym sernikiem staropolskim na tegoroczne Boże Narodzenie, to pamiętaj, aby zacząć przygotowywać go już na kilka tygodni przed świętami. Jeżeli nie masz jednak czasu, to sprawdź przepisy na ekspresowe pierniki

1. Piernik staropolski

 Piernik staropolski Zobacz przepis

Przepis na piernik staropolski / Aby zobaczyć przepis, kliknij w zdjęcie

2. Piernik staropolski

 Piernik staropolski Zobacz przepis

Piernik długodojrzewający / Aby zobaczyć przepis, kliknij w zdjęcie

3. Piernik staropolski z masą ze śliwek i marcepanu

 Piernik staropolski z masą ze śliwek i marcepanu Zobacz przepis

Piernik staropolski z masą ze śliwek i marcepanu / Aby zobaczyć przepis, kliknij w zdjęcie

4. Piernik staropolski

 Piernik staropolski Zobacz przepis

Piernik staropolski długodojrzewający / Aby zobaczyć przepis, kliknij w zdjęcie

5. Piernik staropolski z bakaliami

 Piernik staropolski z bakaliami Zobacz przepis

Piernik staropolski z bakaliami / Aby zobaczyć przepis, kliknij w zdjęcie

6. Piernik długodojrzewający

 Piernik długodojrzewający Zobacz przepis

Piernik staropolski z powidłami / Aby zobaczyć przepis, kliknij w zdjęcie

7. Ciasto na piernik długodojrzewający

 Ciasto na piernik długodojrzewający Zobacz przepis

Przepis na piernik świąteczny / Aby zobaczyć przepis, kliknij w zdjęcie

8. Ciasto na piernik staropolski

 Ciasto na piernik staropolski Zobacz przepis

Ciasto na piernik długodojrzewający / Aby zobaczyć przepis, kliknij w zdjęcie

Zobacz także:

Na jelita działa jak miotełka. To cenne źródło zdrowia na zimę »

Tyle filiżanek herbaty to za dużo. Oto możliwe skutki uboczne »

Co zrobić z ziemniakami z obiadu? Sprawdzone przepisy na oszczędne gotowanie »

Komentarze

Ostatnio komentowane przepisy

30 min
2
Dania główne Karkówka po meksykańsku

Karkówka po meksykańsku to danie, któremu wyjątkowy smak i aromat nadaje ostr...

Odsłon: 21035

60 min
38
Desery Babka z pomarańczą

Ciekawa babka, zamiast sztucznego aromatu sok z prawdziwej pomarańczy. Polecam.

Odsłon: 99

>60 min
7
>60 min
7
15 min
7
Pieczywo Bajgle

Mięciutkie bulki z dziurką, przypominające oponki. Jest przy nich trochę pra...

Odsłon: 114

60 min
3

Polecane artykuły

Informacje 9 najlepszych sposobów na moczenie śledzi. Będą rozpływać się w ustach

Jak szybko namoczyć śledzie przed wigilią? Chociaż większość osób używa do tego celu wody, sposobów na moczenie śledzi jest znacznie więcej. Niektó...

38
Informacje Idealne ciasto na pierogi na 4 sposoby. Wychodzi sprężyste i delikatne

Święta to zazwyczaj czas wytężonej pracy. Robienie ciast, marynowanie mięs i lepienie pierogów to czasochłonne zajęcia. Dlatego niektórzy decydują...

12
Informacje Najlepsze sałatki na święta i nie tylko. Odkryj 7 pysznych pomysłów

W wielu domach sałatki zasilają grono wigilijnych potraw. Wśród nich nie brakuje zarówno klasycznych kompozycji, jak i wariantów, po które sięga si...

5
Informacje Czym zabielać zupę? Magda Gessler twierdzi, że tylko tym produktem

Domowa zupa warzywna to doskonały pomysł na zdrowy i lekkostrawny obiad. Co ciekawe jeden składnik dodawany do zupy może być powodem do kulinarnych...

342