Uczta Smaków - Boże Narodzenie

To nie tylko staropolska przyprawa. Napar z jego owoców stosuje się przy zapaleniu płuc

Owoce jałowca to staropolska przyprawa, którą najchętniej dodawano do dziczyzny. Kiedyś przy zapaleniu płuc stosowano również napar, przygotowany z tej rośliny. Dziś, choć nie jest już tak popularnym dodatkiem, wciąż wielu kucharzy wie o zdrowotnych właściwościach jałowca. Odkryj jego wartości odżywcze i zastosowanie w kuchni.

Fot.123RF/Picsel

Spis treści:

Suto zastawiony stół, półmiski pełne dziczyzny, a w sosie pływające małe kuleczki. Tak kiedyś w Polsce dodawano smaku i jakości daniom, używając niewielkich szyszkojagód pochodzących z jałowca. Jest to rodzaj wiecznie zielonej rośliny iglastej z rodziny cyprysowatych, hodowany głównie dekoracyjnie lub w celach kulinarnych i leczniczych.

Krzew ma małe i kłujące igły, liczy ok. 50-70 gatunków, więc obok sosen to najbardziej rozpowszechniony gatunek iglasty na świecie. W Polsce występują dwie jego odmiany. Dowiedz się, jak zastosować go w kuchni.

Jałowiec - wartości odżywcze

Owoce jałowca pospolitego oraz pestkowatego, inaczej zwane szyszkojagodami, są jadalne i osiągają od centymetra do maksymalnie dwóch i pół centymetra średnicy. Mają kulisty kształt, a w miarę dojrzewania zmieniają barwę z zielonej na fioletową lub nawet czarną.

To właśnie one posiadają wiele składników odżywczych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Warto jednak podkreślić, że to olejek z jałowca ma największe stężenie wartościowych mikroelementów. Nikt nie zjadłby tylu szyszkojagód, aby uzupełnić niedobory.

Owoce jałowca to skarbnica witamin i minerałów, w tym: witaminy C, chromu, żelaza, wapnia i miedzi. Składają się też m.in. z cennego olejku eterycznego, flawonoidów, kwasów organicznych, garbników czy żywicy. Co więcej, to niskokaloryczna roślina, w 100 gramach zawarte jest tylko 45 kcal.

Sprawdź także: Tłusty, kaloryczny, ale bardzo zdrowy. Maleńkie ziarenka doceniali już starożytni

Właściwości owoców jałowca

Lecznicze substancje można otrzymać ze wszystkich części krzewu, w tym z jego owoców. Na co pomagają owoce jałowca? Przede wszystkim wykazują działanie odkażające. Olejek z jałowca może posłużyć do inhalacji (udrażniającej zatkane drogi oddechowe, pomagając odkrztusić zalegającą wydzielinę), rozgrzewającego masażu (działa napotnie, rozluźniająco np. na bóle reumatyczne czy menstruacyjne), a napar z szyszkojagód wesprze dodatkowo organizm w walce z infekcją, dostarczając mu niezbędną witaminę C i wzmacniając układ odpornościowy. 

Właściwości owoców jałowca na tym się jednak nie kończą. Roślina wykazuje działanie antyseptyczne (zwalcza bakterie i grzyby), leczy podrażnienia i infekcje jamy ustnej (żucie jałowca pomaga zniwelować brzydki zapach z ust), obniża ciśnienie krwi i poprawia ukrwienie błon śluzowych przewodu pokarmowego. Wpływa korzystnie na układ moczowy - służy jako środek w infekcjach dróg moczowych, działa moczopędne i stymuluje pracę nerek. Olejek z jałowca używa się także do złagodzenia bólów żołądka, wzdęć, niestrawności i problemów z wątrobą. Stymuluje on produkcję żółci, dlatego poprawia trawienie ciężkich i tłustych potraw. 

Spożywanie owoców jałowca może też wpłynąć na poprawę koncentracji, złagodzić napięcie i ukoić układ nerwowy. Olejek jałowcowy stosuje się również w kosmetyce, ponieważ łagodzi wiele problemów ze skórą (m.in. trądzik, rozstępy, łuszczycę, wysypki, afty i brodawki). Wygładza i rozjaśnia cerę.

Co więcej, szyszkojagody jałowca zawierają antyoksydanty, które działają przeciwnowotworowo, niszczą wolne rodniki i hamują procesy starzenia się organizmu. 

Jak stosować owoce jałowca?

Owoce jałowca należy spożywać w określonych dawkach, gdyż zbyt duża może wywoływać podrażnienie błony śluzowej żołądka i krwotoki wewnętrzne. Za dzienną dopuszczalną porcję suszonych owoców jałowca uznaje się ok. 2-10 gramów. W przypadku olejku jałowcowego nie przekraczaj 20-100 mg w ciągu doby. Pamiętaj również, aby podczas wcierania olejku omijać oczy, uszy i nos. 

Zobacz: Wołowina po burgundzku - przepis krok po kroku

Jałowiec - przeciwwskazania

Choć jałowiec jest zdrową rośliną, to istnieją pewne przeszkody, uniemożliwiające jego jedzenie. Przeciwwskazaniem do spożywania owoców jałowca są stany zapalne jelit, nerek, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, a także marskość wątroby. Nie powinny po niego sięgać również kobiety w ciąży (może doprowadzić do krwotoku i poronienia) oraz te karmiące piersią

Olejek z jałowca może z kolei powodować alergię, w wyniku której skóra staje się zaczerwieniona i opuchnięta. Nie zaleca się używania go przez diabetyków i osób oczekujących na operację, gdyż zwiększa ryzyko krwawienia. Olejku nie powinno się wcierać w uszkodzoną, podrażnioną lub zranioną tkankę.  

Owoce jałowca - zastosowanie w kuchni

Jałowiec znany jest jako roślina dekoracyjna, natomiast jego owoce przede wszystkim jako staropolska przyprawa. Świetnie sprawdzą się te suszone, ale też świeżo zmielone lub utarte w moździerzu (nie należy rozdrabniać ich zbyt wcześniej, bo szybko tracą swój walor smakowy). Zastosowanie w kuchni znalazły też gałązki jałowca, które przepięknie pachną i służą m.in. do wędzenia wędlin. 

Owoce jałowca bardzo często trafiają do ciężkostrawnych dań. Ze względu na właściwości, pomagają organizmowi w łatwiejszym trawieniu posiłku. Są więc rewelacyjnym dodatkiem do potraw staropolskiej kuchni. Dodaj je do duszonych i pieczonych mięs, dziczyzny, bigosu, pasztetów, dań z roślin strączkowych, kapusty, grzybów i sosów

Napar z owoców jałowca

Herbatka z owoców jałowca to popularna prozdrowotna mikstura, która wspaniale rozgrzeje przy przeziębieniu i wzmocni odporność. Napar z owoców jałowca przyrządza się, zalewając łyżkę szyszkojagód (można je również zmielić tuż przed przygotowaniem napoju) szklanką wrzącej wody. Następnie wystarczy odstawić napój na ok. 20-25 minut i odcedzić. Można go stosować kilka razy dziennie, również do płukania ust i przemywania twarzy.

Więcej przepisów z jałowcem

Owoce jałowca można użyć także jako dodatek do dań wytrawnych, szczególnie mięsnych. Zainspiruj się najlepszymi przepisami z jałowcem:

1. Grubo krojony schabowy z jałowcem

 Grubo krojony schabowy z jałowcem Zobacz przepis

Grubo krojony schabowy z solanki / Aby zobaczyć przepis, kliknij w zdjęcie

2. Brukselka z jałowcem na zimę

 Brukselka z jałowcem na zimę Zobacz przepis

Brukselka z jałowcem na zimę / Aby zobaczyć przepis, kliknij w zdjęcie

3. Kapusta kiszona z jałowcem

 Kapusta kiszona z jałowcem Zobacz przepis

Kapusta kiszona według Ewy Wachowicz / Aby zobaczyć przepis, kliknij w zdjęcie

4. Pieczony schab ze śliwką i jałowcem

 Pieczony schab ze śliwką i jałowcem Zobacz przepis

Pieczony schab ze śliwką / Aby zobaczyć przepis, kliknij w zdjęcie

5. Drożdżowe pierożki z jałowcem

 Drożdżowe pierożki z jałowcem Zobacz przepis

Pierożki z jałowcem / Aby zobaczyć przepis, kliknij w zdjęcie

6. Kociołek ozorkowy z jałowcem i chrzanem

 Kociołek ozorkowy z jałowcem i chrzanem Zobacz przepis

Kociołek ozorkowy z jałowcem i chrzanem / Aby zobaczyć przepis, kliknij w zdjęcie

7. Bigos z jałowcem

 Bigos z jałowcem Zobacz przepis

Bigos na bogato / Aby zobaczyć przepis, kliknij w zdjęcie

Zobacz także:

Wzmacnia kości, przywraca spokój i chroni przed nadciśnieniem » 

Szukasz sposobu na aromatyczny i złocisty rosół? Cały sekret tkwi w patelni »

Pij ten syrop, a zapomnisz o przeziębieniach i wysokim ciśnieniu »

Komentarze

Ostatnio komentowane przepisy

Zupy Zupa cebulowa

Pyszna rozgrzewająca zupka cebulowa, w której nie czuć cebuli. Poprzez długie...

Odsłon: 227

60 min
2
Desery Ciasteczka Mikołaje

Upiekłam ciasteczka Mikołaje na Mikołajki dla klasy mojej córki. Takie ciaste...

Odsłon: 41

>60 min
0
Dania główne Schab po cygańsku.

Schab który dosłownie rozpływa się w ustach. Pomysł na pyszny Świąteczny obia...

Odsłon: 159

60 min
0
>60 min
4
Desery Makowiec na kruchym spodzie

Świąteczny makowiec na kruchym spodzie, z polewą czekoladową. Przepyszne bożo...

Odsłon: 182

60 min
4
Desery Puszek makowy z brzoskwiniami

Przepis na pyszne ciasto makowe z brzoskwiniami. Idealne na Święta Bożonarodz...

Odsłon: 307

>60 min
1

Polecane artykuły

Informacje Tajemnica figury Alicji Majewskiej. Od lat waga ani drgnie!

74-letnia piosenkarka Alicja Majewska znana jest nie tylko ze swojej twórczości i obecności w programach telewizyjnych, ale również obłędnej figury...

28
Informacje Wigilia do 100 złotych? Mimo inflacji, to wciąż możliwe

Przy galopującej inflacji, a co za tym idzie wysokich cenach żywności, wielu Polaków w tym roku stawia na tanią i skromną wigilię. Czy da się przyg...

14
Informacje Jak zrobić domek z piernika? Proste dekoracje świąteczne krok po kroku

Wcale nie musisz wydawać dużo pieniędzy na zimowe dekoracje domowe. Wystarczy, że kupisz kilka produktów spożywczych i zaprosisz bliskich do pomocy...

1
Informacje Kiedy najlepiej zacząć przygotowania do świąt Bożego Narodzenia?

Przygotowania do świąt Bożego Narodzenia to wieloetapowy proces, który często wymaga zaangażowania domowników. Gotowanie jedzenia, pieczenie ciast,...

7